बेलायती सेनामा काम गरेका भु. पु. सैनिकहरुले अबकाश पछि बेलायतमा बस्नको लागी भएको उनीहरुको लामो महत्वपूर्ण अदालती लडाई यही असोज १४ गते जितेका छन । १९९७ पछि अबकाश पाउने बेलायतमा स्वत बस्न पाउने हक नहुने बेलायती सरकारको आदेशलाई नेपाली सेनाहरुले चुनौति दिएका थिए । जुलाई १, १९९७ पछि जब बेलायती सेनाको फैजी अड्डा हङकङबाट बेलायत सरेको थियो त्यसपछि अबकाश पाएका गोर्खाहरु मात्र बेलायतमा अडन अनुमति प्राप्त गरेका थिए ।
१९९७ अघि अबकाश पाएका केहीको बेलायतसंग कमजोर सम्बन्ध छ र प्रत्येकको मुद्दा एकएक गरेर पुनराबलोकन गरिनु पर्दछ भनेर बेलायतले दाबी गरिरहेको थियो । बेलायतको उच्च अदालतले ति बन्देजहरु गैरकानूनी छन र पुनकार्य गर्नु पर्ने भनी आदेश गरेको छ । गोर्खाहरुले बेलायती सेनामा १९ औ शताब्दीको शुरुदेखी नै सेवा गरेका हुन ।
मुद्दा जितेको फैसला भएपछि लडनको उच्च अदालत बाहीर भु. पु. गोर्खा सैनिकहरु खुसीले चिच्चयाए उठे । त्यस पछि उनीहरुले व्यगपाईपर बजाए र उनिहरुको रेजीमेन्टको हरियो झण्डा उठाएर । जुन झण्डामा खुकुरी राखीएको हुन्छ ।
"नेपालका गोर्खाहरुको लागी आज आनन्दको धेरै महान जितको दिन हो ।" उनीहरुको पक्षमा उपस्थीत हुने कानून व्यवसायी मार्टिन होवेले भनेका छन । "यो सामान्य समझको जित हो यो स्वच्छताको जित हो ।"
उनीहरुले जोएना लुम्लेको लागी चिच्याए जसले उनीहरुको अभियानलाई समर्थन गरेकी थिईन । किनकी उनको बुबा त्यो रेजीमेन्टको सदस्य थिए । "यो दिन मैले तपाईलाई भन्न सक्ने भन्ने भन्दा पनि धेरै महत्वपुर्ण छ " उनले भनीन "ठुलो भुललाई ठिक गर्न र राष्ट्रीय शर्मलाई निमूल गर्न यसले हाम्रो देशलाई मौका दिएको छ ।"
सुनवाईको अबसरमा, उनीहरुको बेरीष्टर एडबर्ड फिडजर्डले भने की गोर्खाहरुलाई बन्देज लगाउने निर्णय किनकी १९९७ मा हङकङ चिनलाई फिर्ता दिदाको अबस्थासम्म हङकङमा बसेका थिए यो स्वच्छ थिएन ।
उनीहरुको बेलायतसंग नजिकको सम्बन्ध छैन भन्ने सरकारको दावीलाई उनले खण्डन गरेका छन ।
फैसला पछि गृह सचिब ज्याकोई स्मिथले त्यो कानूनलाई पुनः लेखिने छ भनेकी छन ।
"अदालतको आदेशको सन्दर्भमा हामीहरु पुनराबलोकन गर्ने र नयाँ मार्ग निर्देशिका प्रकाशीत गर्ने छौ " उनले भनीन । हामीहरु यो बर्षको अन्त सम्ममा सबै मुद्दाहरुको पुनराबलोकन गरेर गोर्खाहरु प्रतिको हाम्रो प्रतिब्द्ताको सम्मान गर्ने छौ । यो फैसला माथि रक्षा मन्त्रालयले कुनै प्रतिकि्रया जनाएको छैन ।
त्यहा बिजय उत्सब मनाई रहेका अभियानका सदस्य जसले १८१५ देखी लडाई लडिरहेका थिए उनीहरुले यो फैसलाको स्वागत गरेका छन । १९९७ पछि अबकाश प्राप्तहरुले बेलायतमा स्वत बस्न पाउने हक नहुने आदेशलाई उल्टाई दिएको छ ।
प्रवेश हुन ईन्कार गरे पछि छ जना दावीकर्ताले कानूनी लडाई अगाडी बडाएका थिए । तिनिहरुमा फकलैण्ड योद्धा लाईन्स करपोरल जानेन्द्र
राई, गल्फका योद्धा राईफलम्यान बिरेन्द्रमान श्रेष्ठ र एक गोर्खा बिधुवा थिए ।
बिश्वको कुनै पनि ठाउमा चार बर्ष सेवा गरेपछि अरु बिदेशी सेनाहरुले बेलायतमा घरजम गर्न सक्दछन । करीब २ हजार गोर्खाहरु बर्तमान फैसलाबाट प्रभाबित हुनेछन । उच्च अदालतका न्यायाधिश निकोलस बेकले गृह मन्त्रालयले अध्यागमन कार्यालयलाई दिएको निर्देशनहरु गैर कानूनी भएको र त्यसलाई सच्याउन आदेश गरेका छन ।
